«Αειφόρος» Διατροφή: Τι σημαίνει;

«Αειφόρος» Διατροφή: Τι σημαίνει;

Συνέντευξη του Κλινικού Διαιτολόγου – Διατροφολόγου, Παναγιώτη Α. Βαραγιάννη, M. Med. Sc., Υποψήφιου Διδάκτορα του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Tην περίοδο των εορτών υπερκαταναλώσαμε πιθανώς φαγητό, αλλά αυτό τείνει να γίνεται συνήθεια και στην καθημερινότητά μας, ακολουθώντας  δυτικού τύπου διατροφή. Εκτός από επιβαρυντική για την υγεία μας η διατροφή αυτή, μήπως επιβαρύνει και το περιβάλλον; Πώς μπορούμε να κάνουμε πιο «αειφόρα» τη διατροφή μας και τι ακριβώς σημαίνει αυτό;

Για όλα αυτά μας μίλησε ο Παναγιώτης Α. Βαραγιάννης, Παναγιώτης Α. Βαραγιάννης, M. Med. Sc., Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος και Υποψ. Διδάκτωρ Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, αναλύοντας τα θέματα που συζητήθηκαν σε πρόσφατο συνέδριο που έγινε στις Βρυξέλλες, σχετικά με τις υγιεινές και αειφόρες επιλογές τροφίμων που θα πρέπει να μπαίνουν στο πιάτο μας καθημερινά

1. Πείτε μας λίγα λόγια για το θέμα και την οργάνωση του συνεδρίου που παρακολουθήσατε πρόσφατα στις Βρυξέλλες.
Το θέμα του συγκεκριμένου High-lebel Conference ήταν: “On our plate today: healthy and sustainable food choices” όπου αναφέρθηκαν τα τελικά συμπεράσματα του 3ετούς προγράμματος LiveWell project for Low Impact Food in Europe (LIFE). Ο κύριος στόχος του έργου ήταν η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που προκύπτει από την παραγωγή των τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για το λόγο αυτό δοκιμάστηκε ένα πρότυπο “αειφόρους διατροφής”  το οποίο εφαρμόστηκε πιλοτικά σε 3 χώρες, τη Γαλλία, τη  Σουηδία και την Ισπανία. Το συνέδριο οργανώθηκε, όπως και τα προηγούμενα, από τους Friends of Europe και το WWF.

2. Ποια είναι η κατάσταση αυτή τη στιγμή στον πλανήτη αναφορικά με τη διατροφή;
Γενικά, το παγκόσμιο σύστημα τροφίμων είναι δυστυχώς γεμάτο προβλήματα και αντιφάσεις. Αυτό σημαίνει ότι εκατομμύρια άνθρωποι στις φτωχές χώρες δεν έχουν ξεπεράσει ακόμη το φάσμα της πείνας ενώ από την άλλη πλευρά εκατομμύρια άνθρωποι στις πλούσιες χώρες υποφέρουν από τις επιπτώσεις της παχυσαρκίας. Στο ίδιο μήκος κύματος , και η δήλωση του J-P. Halkin, Head of Unit for Rural Development, Food Security and Nutrition at the European commission Directorate General for Development and Cooperation, ο οποίος ανέφερε ότι “Περίπου 800 εκατομμύρια  άνθρωποι στον κόσμο υποφέρουν από την πείνα, πολλοί από τους οποίους χρειάζονται περισσότερη πρωτεΐνη στη διατροφή τους, γεγονός που αποτελεί  μία από τις πιο ακραίες μορφές ανισότητας, και πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα”.

Παράλληλα, η χρήση της γης και του νερού που χρησιμοποιείται για τη γεωργική παραγωγή προκαλεί διάβρωση στο περιβάλλον, ενώ η συνολική κατανάλωση τροφίμων  των Ευρωπαίων είναι υπεύθυνη για το 31% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην ΕΕ. Σύμφωνα μάλιστα, με τον G. Davies, Conservation Director, WWF UK, το 50% της ποσότητας του νερού που καταναλώνεται στην Ευρώπη είναι μέσω των τροφίμων. Μάλιστα εκτιμήσεις στο μέλλον αναφέρουν ότι τα τρόφιμα που περιέχουν ή χρειάζονται πολύ νερό στην παραγωγή τους, θα κοστίζουν περισσότερο!

3. Επομένως, τι πρέπει να γίνει για να εξαλειφτούν τα προβλήματα;
Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του Ο. Schutter, UN Special Rapporteur on the Right to Food “Η δυτικού τύπου διατροφή δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνει παγκόσμια”, ενώ συμπλήρωσε ότι το πιο σημαντικό είναι η ύπαρξη μιας νέας πολιτικής  για τα τρόφιμα με ρεαλιστικές στρατηγικές.  Συμπληρωματικά αναφέρθηκε ότι υπάρχει ήδη Αγροτική Πολιτική, Πολιτική Υγείας, Εκπαίδευσης, Οικονομική, Περιβαλλοντική ενώ λείπει στην ΕΕ μια ενιαία Πολιτική Τροφίμων.

Το πρόγραμμα LiveWell project for Low Impact Food in Europe (LIFE) αντιμετώπισε τις δυσκολίες και τις προκλήσεις αυτές. Στόχος του ήταν να δείξει ότι μια διατροφή που μειώνει τα αέρια του θερμοκηπίου μπορεί ταυτόχρονα  να είναι υγιεινή, θρεπτική και οικονομικά προσιτή. Για το λόγο αυτό, έφερε  σε επαφή και ενθάρρυνε την ουσιαστική ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των επιχειρήσεων, των ειδικών επιστημόνων, των  υπευθύνων  χάραξης πολιτικής της ΕΕ αλλά και της κοινωνίας των πολιτών, με στόχο την προαγωγή και τη μέγιστη υποστήριξη για την υλοποίηση της  “αειφόρους διατροφής”.

Αναφέρω σε αυτό σημείο και τη δήλωση του D. Williamson, Food Policy Manager, WWF UK, ότι «Δεν χρειάζεται να γίνετε όλοι χορτοφάγοι, απλά να μετριάσετε την κατανάλωση κρέατος»,  και τόνισε ότι ενώ ο αρχικός σχεδιασμός του προγράμματος  Livewell for Life αποσκοπούσε στην ευαισθητοποίηση, τώρα ήρθε η ώρα για την πρακτική του εφαρμογή.

4. Αναφέρθηκε κάποιο άλλο σημαντικό θέμα στις εργασίες του συνέδριου;
Το σημερινό σύστημα παραγωγής κρέατος στον κόσμο, έχει επικριθεί έντονα για τα απόβλητα και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Για παράδειγμα, λιβάδια, στο νότιο ημισφαίριο έχουν μετατραπεί σε εκτάσεις καλλιέργειας για τη σίτιση των ζώων και την επακόλουθη παραγωγή κρέατος στις πλουσιότερες χώρες.

Συνολικά, το οικολογικό αποτύπωμα των ανθρώπων είναι 1,5 πλανήτες! Ο Tony Long, Director at the WWF European Policy Office, δήλωσε ότι ο Ευρωπαίος είναι πιο σπάταλος από τον μέσο άνθρωπο και  ζει με το ισοδύναμο των 2,6 πλανήτων, υπονοώντας  ότι ζει εις βάρος των υπολοίπων κατοίκων της γης.

Ας μην ξεχνάμε όμως ότι η υπερκατανάλωση τροφίμων πλέον κοστίζει ακριβά και στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης. Οι Ευρωπαίοι καταναλώνουν 95 κιλά κρέατος ετησίως κατά μέσο όρο, ενώ το  7% του κόστους της υγειονομικής περίθαλψης της ΕΕ σχετίζεται με την παχυσαρκία ή το υπερβολικό βάρος, σύμφωνα με δήλωση του de Schutter. Για το λόγο αυτό, πρότεινε να μειωθεί η κατανάλωση κρέατος σε 20 κιλά το χρόνο.  Η επίτευξη αυτού του στόχου μοιάζει πολύ δύσκολη, καθώς η βιομηχανία επεξεργασίας τροφίμων παρέχει φθηνή, “εύκολη” τροφή για ένα ολοένα πιο πολυάσχολο τμήμα του πληθυσμού. Στις μέρες μας, οι άνθρωποι έχουν λιγότερο χρόνο για να μαγειρέψουν ή να προετοιμάσουν  πιο υγιεινές επιλογές και για αυτό αγοράζουν “εύκολα” τρόφιμα.

Συνδεθείτε για να αφήσετε το σχόλιό σας εδώ.