Διατροφή και χοληστερίνη

Διατροφή και χοληστερίνη

Συνέντευξη με τον Δημήτρη Γρηγοράκη, Κλινικό Διαιτολόγο-Διατροφολόγο, MSc, Επιστημονικό Διευθυντή Ομάδας ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & Επιστημονικό Συνεργάτη Χαροκοπείου Πανεπιστημίου

 

Σύμφωνα με στατιστικά τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι μια από τις βασικές αιτίες που εκατομμύρια άνθρωποι τόσο σε Ευρωπαϊκό όσο και σε Παγκόσμιο επίπεδο χάνουν τη ζωή τους. Οι καρδιαγγειακές παθήσεις είναι πρωτίστως αποτέλεσμα του τρόπου ζωής και διατροφής μας  και είναι αναγκαίο να συνειδητοποιήσουμε το βαθμό κινδύνου εμφάνισής τους και πως πρέπει να αντιμετωπίζονται. Συγκεκριμένα, ποια είναι η σχέση των καρδιαγγειακών νοσημάτων με τη χοληστερόλη; Πώς αντιμετωπίζεται; Ποιος είναι ο ρόλος της διατροφής; Υπάρχουν συγκεκριμένες διατροφικές ομάδες για τη μείωση της «κακής» χοληστερόλης;

Στη συνέντευξη που μας παραχώρησε ο Δημήτρης Γρηγοράκης, Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, MSc, Επιστημονικός Διευθυντής Ομάδας ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & Επιστημονικός Συνεργάτης Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, μας απαντά στις παραπάνω ερωτήσεις.

Η υγεία της καρδιάς μας είναι πάντα ένα επίκαιρο θέμα, μια και όπως δείχνουν τα στοιχεία, μάλλον δεν την φροντίζουμε αρκετά. Κύριε Γρηγοράκη, ποιοι είναι οι διατροφικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη λειτουργία, την υγεία της καρδιάς μας;
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα σήμερα αποτελούν μεγάλο ιατρικό, αλλά και κοινωνικό πρόβλημα, καθώς κατέχουν την πρώτη θέση στις αιτίες θανάτου μεταξύ ανδρών και γυναικών τόσο στην Ευρώπη (Health and Consumer Affairs Council Meeting on Employment and Social Policy 2006), όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, με τη χώρα μας να συγκαταλέγεται πλέον στο δυσμενή κατάλογο των χωρών που πλήττονται περισσότερο.

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα θεωρούνται αποτέλεσμα της υιοθέτησης του δυτικού τρόπου ζωής, διατροφή (φτωχή σε φρέσκα φρούτα, λαχανικά και φυτικές ίνες, πλούσια σε κορεσμένα «βλαβερά» λιπαρά, ζάχαρη και αλάτι), έλλειψη φυσικής δραστηριότητας. Επιπλέον, παράγοντες κινδύνου είναι το ιστορικό υπέρτασης, σακχαρώδους διαβήτη, παχυσαρκίας και ιδιαίτερα στεφανιαίας νόσου, που προκαλείται από την εναπόθεση κακής – LDL χοληστερόλης στα τοιχώματα των αρτηριών.

Αναφερθήκατε στη χοληστερόλη, που όλοι την ξέρουμε, αλλά ίσως να μην ξέρουμε εάν η χοληστερόλη μας είναι σε υψηλά, σε ανησυχητικά επίπεδα. Ποιοι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να έχουν υψηλή χοληστερόλη; Και πώς καταλαβαίνουμε εάν έχουμε υψηλή χοληστερόλη ή όχι;
Η υψηλή χοληστερόλη σίγουρα έχει κληρονομικό/γονιδιακό υπόβαθρο, αλλά πλέον στις μέρες μας οποιοσδήποτε  μπορεί να εμφανίσει και εξαρτάται πάρα πολύ από τον τρόπο διατροφής, το άγχος, το υπερβάλλον σωματικό βάρος, το κάπνισμα, την αυξημένη περίμετρο μέσης και παρουσία άλλων συγγενών νόσων, όπως υπέρταση, διαβήτης. Tα στατιστικά λένε ότι 44% των Ελλλήνων έχει υψηλή χοληστερόλη και 1 στους 2 δεν το γνωρίζει. Δυστυχώς, η υψηλή χοληστερόλη δεν εμφανίζει ιδιαίτερα συμπτώματα, με αποτέλεσμα όταν εκδηλώνονται να έχουν αρνητική έκβαση. Για το λόγο αυτό είναι σημαντική η πρόληψη, η οποία σύμφωνα και με την αρχαία ρήση, είναι πολύ καλύτερη από οποιαδήποτε θεραπεία. Η σημασία της πρόληψης είναι μεγάλης σημασίας αν αναλογιστούμε ότι με βάση τα στοιχεία του Π.Ο.Υ., το 80% των πρόωρων θανάτων προκαλούμενων από καρδιακά νοσήματα και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, θα μπορούσαν να αποφευχθούν με υγιεινή διατροφή, συστηματική φυσική δραστηριότητα και διακοπή του καπνίσματος.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να μειώσουμε τη χοληστερόλη μας; Πόσο σημαντική είναι η διατροφή για την υγεία της καρδιάς μας;
Η διατροφή των ατόμων με υπερχοληστερολαιμία θα πρέπει να έχει αυξημένη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, μονοακόρεστα και πολυακόρεστα (ω3 & ω6) λιπαρά, καθώς επίσης και στις βιταμίνες Ε, C. Ο μηχανισμός με τον οποίο τα παραπάνω θρεπτικά συστατικά συμβάλλουν στη μείωση της χοληστερόλης, βασίζεται στην ιδιότητά τους  να αναστέλλουν την οξείδωση της LDL-κακής χοληστερόλης  και να μειώνουν τον κίνδυνο δημιουργίας αθηρωματικής πλάκας. Επιπλέον, διατροφική καινοτομία αποτελεί η ένταξη τροφίμων πλούσιων σε φυτικές στερόλες στο καθημερινό διαιτολόγιο ατόμων με υπερχοληστερολαιμία. Οι φυτικές στερόλες χάρη στην παρόμοια δομή τους με τη ζωική χοληστερόλη, την αντικαθιστούν στα αγγεία και μειώνουν την απορρόφηση και τα επίπεδα της  LDL-κακής χοληστερόλης .

Συγκεκριμένα, τροφές «σύμμαχοι» στη μείωση της ολικής και της LDL (κακής) χοληστερόλης είναι:

  • Λαχανικά, φρούτα, δημητριακά, βρώμη, όσπρια, που είναι πλούσια σε φυτικές ίνες.
  • Λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός, η ρέγγα, το σκουμπρί, η σαρδέλα, ο τόνος,  λόγω της παρουσίας των ω-3 λιπαρών οξέων που συμβάλλουν στη γενικότερη υγεία της καρδιάς.
  • Τρόφιμα εμπλουτισμένα με φυτικές στερόλες: Η συστηματική κατανάλωση φυτοστερολών έχει αποδειχθεί πως μειώνει τα επίπεδα της χοληστερόλης 7-10%, σε διάστημα 2-3 εβδομάδων. Η προτεινόμενη ημερήσια κατανάλωση φυτοστερολών για αποτελεσματική μείωση της χοληστερόλης είναι περίπου 2 με 2,5 γραμμάρια, γιατί μεγαλύτερη κατανάλωση τους δεν έχει πρόσθετο αποτέλεσμα στη μείωση της χοληστερόλης. Για να προσλάβει ένας οργανισμός τόσα γραμμάρια φυτοστερολών από τη διατροφή πρέπει να καταναλώσει υπερβολικά μεγάλες ποσότητες τροφίμων. Για το λόγο αυτό υπάρχουν στην αγορά τρόφιμα εμπλουτισμένα με φυτοστερόλες  όπως είναι το γάλα, το γιαούρτι, οι μαργαρίνες και ροφήματα γιαουρτιού με διάφορες γεύσεις, ανάλογα με τις γευστικές προτιμήσεις του καθενός, για να συμπληρώσουν τη διατροφή μας. Τα παραπάνω τρόφιμα έχουν δημιουργηθεί, για να βοηθήσουν άτομα που εμφανίζουν προβλήματα με τη χοληστερόλη του αίματος. Επίσης τρόφιμα που περιέχουν φυτοστερόλες είναι οι ξηροί καρποί (φυστίκια, ηλιόσποροι), σόγια και το ελαιόλαδο, αλλά έχουν πολύ μικρότερο έως ελάχιστο όφελος στη μείωση της χοληστερόλης.
  • Σουσάμι, ταχίνι, ηλιόσποροι, φιστίκια, σόγια, αρακάς,  πίτουρο
  • Ανάλατοι ξηροί καρποί, κυρίως αμύγδαλα και καρύδια, που έχουν αυξημένη περιεκτικότητα σε ω3 λιπαρά.
  • Ελαιόλαδο, το οποίο αποτελεί πηγή μονοακόρεστων λιπαρών οξέων που όταν αντικαθιστά τα κορεσμένα λιπαρά, μειώνει την ολική και την κακή χοληστερόλη

Αντίθετα, θα πρέπει να αποφεύγεται η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε κορεσμένα λιπαρά όπως:  αγελαδινόβούτυρο, μαγιονέζα, κόκκινο κρέας, κρέμες, λίπος καρύδας, παστά, παγωτά, αλλαντικά, πλήρες γάλα και γιαούρτι (λίπος > 2%), παχιά τυριά, γλυκά, τηγανητά τρόφιμα (π.χ. πατάτες, τσιπς).

Συνεπώς, η  Ελληνική παραδοσιακή διατροφή σε συνδυασμό με τη συστηματική καθημερινή φυσική δραστηριότητα, τη διακοπή καπνίσματος και τη διατήρηση φυσιολογικού βάρους σώματος θα μπορούσαν να έχουν θετική επίδραση στη μείωση  των επιπέδων χοληστερόλης.

Συνδεθείτε για να αφήσετε το σχόλιό σας εδώ.