Ποιοι μπορούν και ποιοι όχι να κάνουν νηστεία και τα οφέλη της νηστείας

Ποιοι μπορούν και ποιοι όχι να κάνουν νηστεία και τα οφέλη της νηστείας

Συνέντευξη στον Διαιτολόγο Διατροφολόγο Ευάγγελο Ζουμπανέα, συνιδρυτή της επιστημονικής ομάδας Διατροφή www.diatrofi.gr Διευθύνων Σύμβουλος στο Κέντρο Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών www.keadd.gr  

Πολλοί από εσάς έχετε ξεκινήσει ήδη τη νηστεία των Χριστουγέννων ή πρόκειται να την ξεκινήσετε. Σε συνέντευξη που μας παραχώρησε ο Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ευάγγελος Ζουμπανέας, συνιδρυτής της επιστημονικής ομάδας Διατροφή www.diatrofi.gr Διευθύνων Σύμβουλος στο Κέντρο Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών www.keadd.gr, μας παρουσιάζει τα προβλήματα που μπορεί να εμφανιστούν κατά την εφαρμογή της νηστείας και τι μπορούμε να κάνουμε για να τα αντιμετωπίσουμε. Επίσης, εξηγεί ποιοι μπορούν να κάνουν νηστεία και ποιοι όχι, ενώ παράλληλα, μας δίνει συμβουλές για το πώς μπορούμε να ακολουθήσουμε ένα πρόγραμμα νηστείας χωρίς επιπτώσεις για την υγεία μας.

Ποια είναι τα προβλήματα που μπορεί να προκύψουν από την εφαρμογή της νηστείας;
Υπάρχουν κάποιες ιδιαιτερότητες, που θα πρέπει απαραίτητα να λάβουμε υπ’ όψη στο θέμα της διατροφής σε περιόδους εφαρμοσμένης νηστείας. Τα προβλήματα που κύρια εμφανίζονται είναι παρόμοια με αυτά των φυτοφάγων που αποφεύγουν κάθε τροφή ζωικής προέλευσης.  Τα πιθανότερα προβλήματα που συναντάμε σε παρατεταμένες περιόδους νηστείας είναι η έλλειψη πρωτεϊνών και η έλλειψη σιδήρου.  Τα προβλήματα αυτά είναι δυνατό να αποφευχθούν αν προσέξουμε κάποιους συνδυασμούς σωστά επιλεγμένων τροφών.

Γιατί είναι τόσο σημαντική η λήψη πρωτεϊνών από την διατροφή και πού οφείλεται η έλλειψη τους κατά την νηστεία;
Ας φαντασθούμε πως ένα μόριο πρωτεΐνης είναι σαν ένα κομπολόι, που αποτελείται από διαφορετικές χάντρες (κόκκινες, πράσινες, θαλασσιές, κ.τ.λ.), τις οποίες ονομάζουμε αμινοξέα.  Κάθε πρωτεΐνη (κομπολόι) αποτελείται και από διαφορετικά αμινοξέα (χάντρες).  Ο οργανισμός παίρνει τις πρωτεΐνες από τις τροφές, τις διασπά στα αμινοξέα τους και με αυτά συνθέτει άλλες, δικές του πρωτεΐνες. Καταλαβαίνουμε λοιπόν, ότι καμία πρωτεΐνη δεν χρησιμοποιείται όπως παίρνεται από τις τροφές, αλλά διασπάται στα επιμέρους συστατικά της, δηλ. τα αμινοξέα, για να χρησιμοποιηθούν τα τελευταία στο σχηματισμό άλλων πρωτεϊνών.

Ο οργανισμός, πέρα από τις ικανότητες που έχει να συνθέτει δικές του πρωτεΐνες, έχει επίσης την ικανότητα να συνθέτει και διάφορα αμινοξέα.  Όμως, επειδή τελικά τίποτα σ’ αυτήν τη ζωή δεν είναι τόσο απλό, υπάρχουν κάποια αμινοξέα, άκρως απαραίτητα για τον οργανισμό, που ονομάζονται ακριβώς «απαραίτητα», γιατί δεν μπορούν να συντεθούν από τον οργανισμό.  Και δεν φτάνει η προηγούμενη ιδιοτροπία τους, αλλά χρειάζονται κάθε φορά όλα και συγκεκριμένη ποσότητα και αναλογία.  Και αν θέλει ν’ αγανακτήσει κανείς περισσότερο μπορεί να ακούσει και το επόμενο. «Όλα τα αμινοξέα και στην απαιτούμενη αναλογία» βρίσκονται μόνο στο κρέας, στο ψάρι, στο γάλα και στο αβγό, δηλαδή σε ό,τι ακριβώς απαγορεύεται κατά τη διάρκεια της νηστείας.

Που αλλού μπορούμε να βρούμε πρωτεΐνες εκτός από τις ζωικές τροφές;
Η αποχή λοιπόν, των πρωτεϊνών (και των αμινοξέων τους) ζωικής προέλευσης μας αναγκάζει να αναζητήσουμε τα πολυπόθητα αμινοξέα σε άλλες (αναγκαστικά φυτικές) πηγές.

Φυτικά τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνες είναι (κατά σειρά μεγαλύτερης περιεκτικότητας), τα όσπρια, τα πλήρη δημητριακά οι ξηροί καρποί και λιγότερο τα λαχανικά και ακόμη λιγότερο τα φρούτα.  Οι πρωτεΐνες που προέρχονται από τις παραπάνω φυτικές πηγές περιέχουν πολλά από τα απαραίτητα αμινοξέα αλλά όχι όλα.  Ο συνδυασμός όμως δύο ή τριών από τα παραπάνω είδη σε ένα γεύμα μας καλύπτει σε απαραίτητα αμινοξέα.  Για παράδειγμα, αν φάμε όσπρια θα πρέπει να τα συνδυάσουμε μεταξύ τους ή με λίγο ψωμί ολικής άλεσης.  Αν φάμε πατάτες θα πρέπει να τις συνδυάσουμε με σκούρο ρύζι ή με ψωμί ολικής άλεσης.  Αν φάμε ξηρούς καρπούς θα φροντίσουμε να καταναλώσουμε μια ποικιλία από αυτούς και όχι μόνο ένα είδος.

Τι άλλο θα πρέπει να προσέξουμε στα γεύματα μας όταν νηστεύουμε;
Σημαντικό είναι επίσης να υπάρχει με κάθε γεύμα ένα πιάτο με ποικιλία από ωμά ή βραστά λαχανικά τουλάχιστον 5 ειδών, π.χ. λάχανο (κόκκινο και άσπρο), καρότο, μαρούλι, άνηθο, μαϊντανό, κρεμμύδι φρέσκο ή/και ξερό, ραπανάκια κ.τ.λ.  Τα παντζάρια θα πρέπει, επίσης, να βρίσκονται πολύ συχνά στο τραπέζι μας, διότι βοηθούν σημαντικά στην απορρόφηση του σιδήρου που είναι σε περιορισμένες ποσότητες στα φυτικά τρόφιμα.

Για την καλύτερη απορρόφηση του σιδήρου υπάρχει κάτι που μπορούμε να κάνουμε;
Ένας φυσικός χυμός πορτοκαλιού πριν από κάθε γεύμα αυξάνει σημαντικά την απορρόφηση του σιδήρου από τις τροφές, λόγω της βιταμίνης C που περιέχει η οποία βοηθά σημαντικά την προηγούμενη διαδικασία.  Σε άτομα με ιστορικό σιδηροπενικής αναιμίας ίσως θα ήταν χρήσιμη η χορήγηση ενός συμπληρώματος σιδήρου ή/και φολικού οξέος.

Μπορούν οι γυναίκες σε κατάσταση εγκυμοσύνης να νηστεύουν;
Οι γυναίκες σε κατάσταση εγκυμοσύνης απαλλάσσονται από τους περιορισμούς που επιβάλει η νηστεία, λόγω των αυξημένων αναγκών σε πρωτεΐνη, ασβέστιο, και σίδηρο για την ομαλή ανάπτυξη του εμβρύου.

Τι θα μπορούσε να μας βλάψει κατά την διάρκεια της νηστείας;
Αποτελεί τεράστιο σφάλμα κατά τη διάρκεια της νηστείας, αλλά και στις χορτοφαγικές δίαιτες η μη κατανάλωση δημητριακών πλήρους άλεσης, όπως το ψωμί ολικής άλεσης, το πλήρες στάρι, το σκούρο ρύζι, οι νιφάδες βρώμης (κουάκερ), το καλαμπόκι, κ.τ.λ.  Αυτό γιατί στα προϊόντα από άσπρο αλεύρι έχει αφαιρεθεί ο εξωτερικός φλοιός και το ενδοσπέρμιο των καρπών από τα οποία παρασκευάστηκαν και μαζί με αυτά και το μεγαλύτερο μέρος των πρωτεϊνών, των βιταμινών και των μετάλλων τους.  Τα τελευταία είναι απολύτως απαραίτητα για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού.  Όμως, για λόγους ευκολίας, τόσο στην αρτοποιία όσο και στη ζαχαροπλαστική συνηθίζεται να χρησιμοποιούνται και να καταναλώνονται ολοένα και λιγότερο στις μέρες μας.

Υπάρχουν οφέλη από την εφαρμογή μιας νηστείας;
Η νηστεία μας ξανανιώνει. Κατά καιρούς, πολλοί άνθρωποι εμφανίστηκαν να έχουν γιατρέψει αρρώστιες που η κλασική ιατρική δεν μπορούσε πλέον να τις αντιμετωπίσει.  Η νηστειοθεραπεία εμφανίζεται αρκετά συχνά ως μία μέθοδος για την πρόληψη την αρρώστιας και ως σημαντικός παράγοντας στην καλή διατήρηση της υγείας καθώς και στην ανάπτυξη των διανοητικών και των πνευματικών της λειτουργιών.

Ποιός είναι ο σκοπός της νηστείας;
Σκοπός της νηστείας είναι να στρέψει τους διάφορους μηχανισμούς του σώματος στο να καθαρίσει από διάφορα άχρηστα κατάλοιπα και τοξίνες που είναι συσσωρευμένα στο σώμα και να αποσυμφορήσει τα σημεία που μπλοκάρουν την ομαλή ροή της ενέργειας του σώματος.  Καθαρίζονται τα νεφρά και το πεπτικό σύστημα.  Βελτιώνεται η ροή του αίματος και διατηρείται η ελαστικότητα των ιστών, ανεξάρτητα από την ηλικία.  Χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια της θεραπείας της παχυσαρκίας και όπου απαιτείται αποτοξίνωση του οργανισμού από διάφορα χημικά και τοξικά κατάλοιπα που εισέρχονται στο σώμα μας από το μολυσμένο περιβάλλον.

Πως μπορεί κάποιος να ακολουθήσει ένα πρόγραμμα νηστείας χωρίς τις αρνητικές επιδράσεις της;
Ιδανικοί τρόποι για να πετύχει κάποιος τα ευεργετικά αποτελέσματα της νηστείας, είναι η διατροφή για μικρό διάστημα μιας ή δύο εβδομάδων μόνο με χυμούς φρούτων και λαχανικών ή με τη γνωστή σταφυλοθεραπεία.  Αν πρόκειται να ακολουθήσει η θεραπεία για περισσότερο χρονικά διάστημα είναι απαραίτητα η σύμφωνη γνώμη ενός γιατρού ή ενός διαιτολόγου.

Επίσης, η θεραπεία μόνο με φρούτα η λαχανικά ή ακόμη καλύτερα χυμούς αυτών μια μέρα την εβδομάδα είναι επίσης μια πολύ καλή συνήθεια για όσους δεν μπορούν να την κρατήσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα.  Η μονοήμερη αυτή νηστεία είναι πάντα ευεργετική μετά από ένα βαρύ γεύμα.

Υπάρχει κάτι σημαντικό που θα πρέπει να γνωρίζουμε πριν την εφαρμογή μιας νηστείας;
Χρήσιμο είναι να γνωρίζουμε πως όταν ξεκινάμε μια νηστεία για περισσότερο από 2 μέρες, είναι πολύ πιθανό να παρουσιαστούν τις 2 πρώτες μέρες διάφορες αδιαθεσίες έως ναυτίες, πονοκέφαλοι, διάρροια κ.λ.π., που οφείλονται στη διαδικασία αποβολής των άχρηστων συστατικών που είναι συσσωρευμένα στο σώμα μας.  Το αίσθημα της πείνας εμφανίζεται γρηγορότερα όταν η νηστεία περιλαμβάνει μόνο χυμούς, καθώς αναστέλλονται οι περισταλτικές κινήσεις των εντέρων και εξαφανίζονται οι συσπάσεις του στομάχου που ειδοποιούν για την πρόσληψη τροφής. Τα αποτελέσματα της νηστείας είναι:  αυξημένη ζωντάνια και ενεργητικότητα, πνευματική διαύγεια, ξανάνιωμα και λάμψη του δέρματος και μια πολύ ευχάριστη ψυχική διάθεση που ακτινοβολεί στο πρόσωπο του ανθρώπου που εφάρμοσε τη θεραπεία. Η νηστεία θα αποτελεί πάντοτε ένα θαυμάσιο θεραπευτικό και κυρίως, προληπτικό μέσο κατά οποιασδήποτε σωματικής, ψυχικής ή πνευματικής αρρώστιας που, σε συνδυασμό με μια ισορροπημένη διατροφή, με μια θετικότερη αντιμετώπιση των πραγμάτων και των γεγονότων γύρω μας, με τη συνεχή καλλιέργεια και φροντίδα ταυτόχρονα του σώματος, της ψυχής και του νου μας, θα μας επιτρέψει να εξασφαλίσουμε μια καλύτερη ποιότητα ζωής, έστω κι αν όλα και όλοι γύρω μας βουλιάζουν στη ματαιοδοξία που μας επιβάλλει ο σύγχρονος τρόπος ζωής και διατροφής.

 

Συνδεθείτε για να αφήσετε το σχόλιό σας εδώ.